Seri Muhakeme Usulü, Ceza Muhakemeleri Kanunu’nun 250. maddesinde düzenlenen ve yargılamanın kısa süre içerisinde sonuçlandırılmasını amaçlayan bir yargılama usulüdür. Bu usul yalnızca aynı kanun maddesinde sayılan suçlar için ve kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verilmediği takdirde uygulanır. Bu suçlar şöyledir:
A) Türk Ceza Kanununda yer alan;
1. Hakkı olmayan yere tecavüz (madde 154, ikinci ve üçüncü fıkra),
2. Genel güvenliğin kasten tehlikeye sokulması (madde 170, birinci ve üçüncü fıkra),
3. Trafik güvenliğini tehlikeye sokma (madde 179, ikinci ve üçüncü fıkra),
4. Gürültüye neden olma (madde 183),
5. Parada sahtecilik (madde 197, ikinci ve üçüncü fıkra),
6. Mühür bozma (madde 203),
7. Resmi belgenin düzenlenmesinde yalan beyan (madde 206),
8. Kumar oynanması için yer ve imkan sağlama (madde 228, birinci fıkra),
9. Başkasına ait kimlik veya kimlik bilgilerinin kullanılması (madde 268), suçları.
B) Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanunun 13 üncü maddesinin üçüncü fıkrası ile 15 inci maddesinin birinci, ikinci ve üçüncü fıkralarında belirtilen suçlar.
C) Orman Kanununun 93 üncü maddesinin birinci fıkrasında belirtilen suç.
D) Rulet, Tilt, Langırt ve Benzeri Oyun Alet ve Makinaları Hakkında Kanunun 2 nci maddesinde belirtilen suç.
E) Kooperatifler Kanununun ek 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (1) numaralı bendinde belirtilen suç.
Bu usulün uygulanması şu şekilde gerçekleşir: Cumhuriyet savcısı veya kolluk görevlileri şüpheliyi, seri muhakeme usulü hakkında bilgilendirir. Ardından müdafi huzurunda Cumhuriyet savcısı tarafından seri muhakeme usulünün uygulanması şüpheliye teklif edilir ve kabul etmesi halinde bu usul uygulanır. Bu usul uyarınca uygulanacak yaptırım, Cumhuriyet savcısı tarafından Türk Ceza Kanununun 61. maddesinin birinci fıkrasında belirtilen hususları göz önünde bulundurularak, suçun kanuni tanımında öngörülen cezanın alt ve üst sınırı arasında tespit edeceği temel cezadan ve koşulları bulunduğu takdirde zincirleme suça ilişkin hükümler uygulandıktan sonra belirlenen cezadan yarı oranında indirim uygulamak suretiyle yaptırımı belirler. Cumhuriyet savcısı, şüpheli hakkında seri muhakeme usulünün uygulanmasını yazılı olarak bir talepname ile görevli mahkemeden talep eder.
Belirlenen ceza koşulları bulunması hâlinde Cumhuriyet savcısı tarafından seçenek yaptırımlara çevrilebilir veya ertelenebilir. Ayrıca hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin CMK 231. madde hükmü de kıyasen uygulanabilir. Bu usul kapsamında yaptırım uygulanması, güvenlik tedbirlerine ilişkin hükümlerin uygulanmasına engel teşkil etmez.
Seri Muhakeme Usulünde görevli mahkeme Asliye Ceza Mahkemesidir. Mahkeme, şüpheliyi müdafii huzurunda dinledikten sonra şartların gerçekleştiği, eylemin seri muhakeme usulü kapsamında olduğu ve dosyadaki mevcut delillere göre mahkûmiyet kararı verilmesi gerektiği kanaatine varırsa talep yazısında belirtilen yaptırımdan daha ağır olmamak üzere hüküm kurar; aksi takdirde talebi reddeder ve soruşturmanın genel hükümlere göre sonuçlandırılması amacıyla dosyayı Cumhuriyet başsavcılığına gönderir.
Seri muhakeme usulünün herhangi bir sebeple tamamlanamaması veya soruşturmanın genel hükümlere göre sonuçlandırılması amacıyla Cumhuriyet başsavcılığına gönderilmesi hâllerinde, şüphelinin seri muhakeme usulünü kabul ettiğine ilişkin beyanları ile bu usulün uygulanmasına dair diğer belgeler, takip eden soruşturma ve kovuşturma işlemlerinde delil olarak kullanılamaz.
Diğer tüm şartlar gerçekleşse de bazı durumlarda Seri Muhakeme Usulü uygulanmaz, bunlar:
- Yaş küçüklüğü,
- Akıl hastalığı,
- Şüpheliye ulaşılamaması,
- İştirak halinde şüphelilerden birinin usulün uygulanmasını kabul etmemesidir.